Theo số liệu thống kê của Cục bảo vệ chăm sóc trẻ em, tai nạn thương tích là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong cho trẻ em ở nước ta. Trong đó, phần lớn là những tai nạn, thương tích do đuối nước, do tai nạn giao thông đường bộ, ngộ độc, ngã, bỏng, súc vật cắn hoặc bị thương bởi các vật sắc nhọn… Vấn đề tai nạn thương tích, xâm hại trẻ em ở Việt Nam hiện nay đòi hỏi toàn xã hội phải có những hành động thiết thực để ngăn chặn những nguy cơ tai nạn thương tích, xâm hại trẻ em đe dọa đến tính mạng, sức khỏe, thể chất và tinh thần của trẻ em.
Rất nhiều thương tích nghiêm trọng, vụ việc xâm hại trẻ em tại trường học, cộng đồng có thể phòng tránh được nếu thầy cô, cha mẹ và các em có ý thức và thực hiện nghiêm túc những biện pháp phòng ngừa.
Vì vậy, nhằm giúp học sinh nắm vững một số kỹ năng cơ bản về phòng tránh tai nạn thương tích, xâm hại trẻ em, nhà trường tổ chức buổi tuyên truyền phòng tránh tai nạn thương tích, phòng chống xâm hại cho toàn thể học sinh nhà trường.
I. Phòng, tránh tai nạn thương tích: TNTT rất dễ xảy ra vì ở lứa tuổi các em thường hiếu động, thích tò mò, nghịch ngợm và chưa có kiến thức, kỹ năng phòng, tránh nên rất dễ bị tai nạn thương tích. Nội dung tuyên truyền chủ yếu nêu lên những nguyên nhân, cách hạn chế, phòng tránh và sơ cấp cứu ban đầu khi có tai nạn xảy ra đối với các loại tai nạn mà các em thường gặp, đó là:
1. Phòng ngã:
Do ngồi trên bậu cửa sổ, lan can không có tay vịn. Nhảy từ trên cao xuống (từ bàn, ghế, bậc cầu thang…) chơi những trò chơi không an toàn. Chạy nhảy, đuổi nhau, leo cây, trèo cầu thang…
Cách phòng tránh
- Không được trèo lên bàn ghế để nô đùa.
- Không được ngồi trên cửa sổ, lan can
- Không được leo trèo cột điện, mái nhà, trèo cây hái quả, bắt chim, không chạy thả diều trên sân thượng, gần ao, hồ, sông, ngòi hay lòng đường...
- Cần có hoạt động vui chơi giải trí lành mạnh: Tham quan, cắm trại, có sân bóng riêng.
2. Phòng ngừa đánh nhau, bạo lực trong trường học:
+ Không được xô đẩy, đánh nhau.
+ Không chơi các vật sắc nhọn nguy hiểm như dao, kiếm, súng cao su và các hung khí.
+ Phụ huynh quản lý, giám sát trẻ ở mọi lúc, mọi nơi giáo dục trẻ đoàn kết.
3. Phòng ngừa tai nạn giao thông:
Tai nạn giao thông là do người tham gia giao thông không chấp hành luật và các quy định về an toàn giao thông. Người đi bộ chạy qua đường bất ngờ, không quan sát, đùa nghịch đu bám tàu xe, đá bóng dưới lòng đường, phơi rơm rạ trên đường giao thông.
- Người đi xe đạp dàn hàng 3, lạng lách, vượt ẩu trước mũi xe máy, ô tô...
- Người đi xe máy phóng nhanh, lạng lách.
- Lái xe ô tô uống rượu bia, không kiểm soát tốc độ...
* Cách phòng tránh:
- Thực hiện đúng Luật an toàn giao thông đường bộ khi tham gia giao thông
- Chấp hành giao thông ở trước cổng trường; Khi đi tới trường các em học sinh cần vào trong trường không tụ tập ngoài cổng trường, khi tan học ra khỏi cổng trường cần quan sát đường, xin đường để sang bên đúng phần đường của mình và đi vào phần đường của mình không tụ tập ở cổng trường gây ùn tắc giao thông cho người đang tham gia giao thông.
- Khi đi bộ qua cổng trường cần quan sát đường trước khi sang phần đường của mình.
- Không được đá bóng dưới lòng đường gây tai nạn giao thông cho mình và cho người tham gia giao thông trên đường.
- Đi xe đạp không được đi dàn hàng 2-3, lạng lách, vượt ẩu trước mũi xe máy, ô tô...
- Khi ngồi trên xe gắn máy, xe đạp điện cần phải đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông
4. Phòng ngừa điện giật:
- Không chạm vào chỗ đang có điện như: Ổ cắm điện, cầu dao, cầu chì không có nắp đậy; chỗ nối dây; dây điện trần…
- Không tới gần hoặc đưa bất cứ vật gì đến gần đường dây điện ở ngoài trời trong phạm vi 2 mét như: Leo lên mái nhà, ban-công, đưa thanh kim loại đến gần đường dây điện để đề phòng điện giật hoặc điện cao áp phóng chết người.
- Không quăng, ném, bắn bất kỳ vật gì lên đường dây điện, vào công trình điện.
II. Phòng chống xâm hại trẻ em:
1. Thực hiện Quy tắc 4 vòng tròn
Đây là quy tắc thể hiện rõ mối quan hệ, mức độ hành vi được làm và không được làm với trẻ. Phụ huynh cần dạy cho bé biết giữ khoảng cách và ứng xử một cách lịch sự.
- Vòng tròn màu xanh dương ở giữa thể hiện cho bố mẹ đẻ. Là những người sinh thành, chăm sóc và dạy dỗ bé, vì thế được phép chạm vào một số bộ phận trên cơ thể bé, ngoại trừ khu vực nhạy cảm.
- Vòng tròn màu xanh lam đại diện cho người nhà là ông bà, anh chị em… Là những người chỉ được cầm tay của con, hạn chế chạm vào những bộ phận khác.
- Vòng tròn màu xanh đen tượng trưng cho hàng xóm, bạn bè… Với những đối tượng này chỉ nên cho con bắt tay khi được yêu cầu. Tuyệt đối không cho chạm vào bất cứ bộ phận nào khác.
- Vòng tròn màu đỏ, đây là khu vực dành cho người lạ. Cần dặn trẻ tuyệt đối không được đến gần, cần xua tay khi cảm thấy đứng quá gần mình và có thể chạy trốn nếu cần thiết.
Quy tắc 4 vòng tròn trong phòng chống xâm hại trẻ em (Nguồn: Gia đình online)
2. Tránh xa người lạ mặt:
Các em nên cách tránh xa người lạ mặt, không bắt chuyện hay làm quen với bất kỳ ai mà các em gặp trên đường nếu không có sự đồng ý của cha mẹ. Các em không nên đi chơi một mình, chơi với người lạ mặt hoặc đi đến những nơi vắng vẻ những nơi tối tăm, kín đáo rất nguy hiểm dễ bị bắt cóc, xâm hại.
3. Không cho người lạ mặt vào nhà:
Khi các em ở nhà một mình, để được an toàn các em tuyệt đối không được cho bất kỳ người lạ mặt nào vào nhà. Chú ý không cho trẻ đi chơi một mình dù chỉ là sang nhà hàng xóm hay đến nhà người quen mà không có sự theo dõi của bố mẹ.
4. Nếu chẳng may chúng ta bị tấn công thì phải làm sao? Các em có thể cách chạy thật nhanh hoặc nhờ sự giúp đỡ của người khác:
Để đề phòng trường hợp không may các em bị tấn công, khi đó chúng ta cần bình tĩnh tìm cách chạy trốn. Hãy quan sát tìm cơ hội lúc kẻ xấu sơ hở để chạy thật nhanh hoặc la hét thật lớn cầu cứu người xung quanh. Các em nên bình tĩnh dùng sự thông minh và những kỹ năng mới có thể giúp trẻ thoát thân an toàn vì sức khỏe chúng ta còn yếu không nhanh nên mọi sự phản kháng của trẻ gần như không đem lại kết quả, thậm chí còn khiến kẻ xấu sử dụng những biện pháp bạo lực hơn. Ngoài ra, chúng ta nên ghi nhớ số điện thoại của cha mẹ, số điện thoại khẩn cấp để có thể sử dụng trong trường hợp khẩn cấp.
5. Báo ngay cho cha mẹ khi trẻ bị đe dọa hoặc không thích bất kỳ người nào:
Các em không cần sợ hãi hay lo lắng khi có bất kỳ kẻ nào đe dọa hoặc làm tổn thương đến chúng ta. Trong trường hợp có kẻ xấu đe dọa các em phải giữ bí mật thì các em nên thông báo cho cha mẹ và người thân biết. Ngoài ra, khi các em không thích tiếp xúc với bất kỳ người nào, các em cũng nên chia sẻ cho cha mẹ biết và tránh xa những người mà các em không thích.
Còn rất nhiều nguy cơ dẫn đến tai nạn thương tích, xâm hại trẻ em nhưng cách phòng ngừa hiệu quả nhất là sự quan tâm chú ý của người lớn khi trông trẻ. Chỉ một phút thiếu tập trung có thể dẫn đến hậu quả vô cùng nghiêm trọng cho trẻ nhỏ. Bên cạnh đó, người lớn cần trang bị cho trẻ nhỏ những kiến thức, kỹ năng cơ bản nhất để tự bảo vệ mình từ khi trẻ bắt đầu hình thành những ý thức đầu tiên. Vì tương lai tốt đẹp của con em chúng ta, mỗi người hãy nâng cao ý thức chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em, tạo môi trường an toàn và lành mạnh để trẻ em phát triển toàn diện, góp phần xây dựng một tương lai tươi sáng cho đất nước.
(Theo nguồn Báo sức khỏe & đời sống)